Cổng cấp nguồn ra. GWN7302 có hai cổng Gigabit: một nhận nguồn PoE, một cấp nguồn PoE ra cho thiết bị khác. Ở đầu xa, sau khi cấp nguồn cho chính chiếc cầu nối, anh còn nuôi được thêm một camera hoặc một access point mà không cần thêm nguồn thứ hai. Với trạm bảo vệ ở cổng hay điểm quan sát ngoài bãi, đây là hạng mục cắt bỏ được cả một tuyến điện.
Ghép cặp một chạm và đèn báo cường độ. Hai máy tự nhận nhau bằng một thao tác, và trên thân có dãy đèn chỉ mức tín hiệu. Người leo cột xoay thiết bị và nhìn đèn là biết đã căn đúng hướng chưa, không cần người dưới đất gọi bộ đàm báo số. Với góc mở 30 độ thì đây không phải tiện ích, mà là thứ quyết định lắp xong trong một buổi hay mất hai ngày.
Quyết định trước khi chọn thiết bị
Cáp quang luôn tốt hơn về mặt kỹ thuật: băng thông cao hơn, độ trễ thấp hơn, không phụ thuộc thời tiết, không ai chen sóng. Nếu kéo được cáp thì kéo cáp. Cầu nối WiFi là giải pháp cho tình huống không kéo được, chứ không phải giải pháp rẻ hơn.
Bốn tình huống nên dùng cầu nối. Thứ nhất, tuyến đi qua đất không thuộc quyền sử dụng của mình — qua đường công cộng, qua ruộng người khác, qua sông. Xin phép đào có khi lâu hơn cả dự án. Thứ hai, chi phí đào và hoàn trả mặt bằng vượt xa giá thiết bị, thường gặp khi phải cắt ngang đường nhựa hoặc sân bê tông đã hoàn thiện. Thứ ba, nhu cầu tạm thời như công trường, sự kiện, kho thuê ngắn hạn — lắp vài ngày, tháo mang đi chỗ khác. Thứ tư, cần chạy ngay trong khi tuyến quang chính đang thi công.
Ba tình huống không nên dùng. Khi giữa hai điểm có vật cản không dời được và không đủ cao để vượt qua. Khi đường truyền đó gánh dữ liệu sống còn không được phép gián đoạn — mưa rất lớn vẫn có thể làm giảm chất lượng. Và khi hai đầu không có chỗ lắp cột chắc chắn, vì cột rung khiến tuyến thiếu ổn định.
Việc phải làm trước khi báo giá
Đây là phép tính quyết định cả dự án, và cũng là phép tính hầu như không nhà cung cấp nào ở Việt Nam đưa lên web. Nhập cự ly và độ cao vật cản cao nhất trên đường truyền, công cụ ra độ cao cột tối thiểu cần dựng ở hai đầu.
Tính cả cây sẽ cao thêm trong vài năm tới, nóc nhà, mái tôn, cột điện, biển quảng cáo. Đo từ mặt đất tại chân tuyến.
Tính từ mặt đất lên tới vị trí gắn thiết bị. Nếu lắp trên nóc tòa nhà thì cộng chiều cao tòa nhà với chiều cao cột.
Kiểu tuyến
—
—
Mô hình giả định vật cản nằm giữa tuyến, địa hình phẳng và hai cột cao bằng nhau. Dùng để sàng lọc nhanh xem tuyến có đáng khảo sát hay không, không thay thế khảo sát trắc địa và đo thử tuyến tại hiện trường.
Vì sao nhìn thấy nhau vẫn chưa đủ
Đây là điều gây thất bại nhiều nhất ở các tuyến cầu nối tự lắp. Người ta đứng ở điểm A, nhìn thấy điểm B bằng mắt thường, kết luận là có tầm nhìn thẳng, rồi lắp xong thì tuyến thiếu ổn định hoặc tốc độ chỉ bằng một phần nhỏ so với thông số.
Lý do là sóng vô tuyến không đi theo một đường thẳng mảnh như tia laser. Nó lan theo một khối hình bầu dục bao quanh đường thẳng nối hai anten, gọi là vùng Fresnel. Vật cản chạm vào vùng này — dù không chắn đường ngắm — vẫn làm suy hao tín hiệu. Quy tắc thiết kế thông dụng là phải giữ thông thoáng ít nhất 60% bán kính vùng Fresnel thứ nhất.
Con số cụ thể ở tần số 5 GHz mà GWN7302 dùng: tuyến 1 km cần thông thoáng khoảng 2,3 mét quanh đường ngắm tại điểm giữa; tuyến 5 km cần tới 5,2 mét. Nghĩa là ở tuyến 5 km, một cái cây cao ngang đúng đường ngắm không phải là "vừa đủ lọt" mà là đã ăn hết vùng Fresnel.
Còn độ cong trái đất thì gần như không đáng kể ở cự ly này — chỉ 0,37 mét ở tuyến 5 km. Nhiều tài liệu nhấn mạnh yếu tố này nhưng với tầm dưới 5 km thì cái cây và mái tôn mới là thứ giết tuyến, không phải độ cong của hành tinh.
Ứng dụng thực tế nổi bật
Cabin thang máy chạy lên xuống liên tục, trong khi camera giám sát, màn hình và thiết bị trong cabin đều cần đường mạng. Cách truyền thống là sợi cáp mềm chạy theo cabin (traveling cable) — nó uốn gập theo cabin hàng triệu lần trong tuổi thọ thang, và phần lõi dữ liệu là thứ nứt gãy sớm nhất, gây tín hiệu camera thiếu ổn định, mất hình khó tìm nguyên nhân. Đây là điểm hỏng phổ biến nhất của hệ camera thang máy.
Cầu nối PtP thay thẳng phần dữ liệu đó. Một đầu cố định gắn ở đỉnh (hoặc đáy) giếng thang, một đầu gắn trên nóc cabin. Cabin chạy tới đâu hai thiết bị vẫn thẳng trục nhìn nhau tới đó — giếng thang là một ống đứng kín nên tầm nhìn thẳng luôn được bảo đảm, và cự ly chỉ bằng chiều cao giếng, thường vài chục mét, quá nhỏ so với tầm 5 km của thiết bị. Không phải kéo cáp trong giếng đang vận hành, không giới hạn cự ly như cáp đồng.
Đường truyền này gánh được nhiều thứ: camera IP giám sát trong cabin, màn hình quảng cáo và hiển thị tầng, cảm biến giám sát và bảo trì dự đoán, và cả điện thoại/intercom IP. Điểm đáng tiền của GWN7302 ở đây là cổng cấp nguồn PoE ra: chiếc trên nóc cabin vừa tự chạy vừa nuôi luôn camera IP trong cabin từ cùng một nguồn, không phải kéo thêm dây nguồn riêng cho camera — hạng mục thường bị bỏ sót khi cải tạo thang cũ.
Một lưu ý an toàn. Liên lạc khẩn cấp trong cabin là hạng mục bắt buộc theo quy chuẩn thang máy và phải hoạt động cả khi mất điện hay lỗi mạng. Nên để cầu nối lo phần camera, màn hình và giám sát; riêng đường gọi khẩn cấp giữ theo đúng yêu cầu an toàn với đường dự phòng độc lập, không phụ thuộc hoàn toàn vào một tuyến không dây.
Cùng một thiết bị, hai cách bố trí, hai bài toán khác nhau.
👉 Vuốt ngang để xem đầy đủ bảng thông số kỹ thuật
| Tiêu chí | PtP — điểm nối điểm | PtMP — điểm nối nhiều điểm |
|---|---|---|
| Cách bố trí | Hai thiết bị đối diện nhau | Một thiết bị trung tâm, nhiều nhánh hướng về |
| Số thiết bị | 2 cho một tuyến | 1 trung tâm + 1 mỗi nhánh |
| Băng thông | Trọn vẹn cho một tuyến | Chia sẻ giữa các nhánh |
| Hướng anten | Hai đầu chỉ thẳng vào nhau | Các nhánh phải nằm trong góc phủ của trung tâm |
| Hợp với | Văn phòng nối kho, nhà máy nối trạm cân | Khu công nghiệp nhiều xưởng, trang trại nhiều chuồng, khu nghỉ dưỡng nhiều khối |
| Rủi ro chính | Vật cản trên một tuyến | Một nhánh chiếm băng thông ảnh hưởng cả cụm |
Với PtMP, góc mở 30 độ của anten là ràng buộc thật: các nhánh phải nằm gọn trong quạt đó nhìn từ điểm trung tâm. Nhánh lệch ra ngoài cần một thiết bị trung tâm thứ hai quay hướng khác, chứ không cộng thêm nhánh vào máy cũ được.
Kinh nghiệm triển khai
Nhìn thấy điểm kia không có nghĩa là tuyến thông. Sóng cần một hành lang rộng vài mét quanh đường ngắm, không phải một sợi chỉ.
Tuyến đạt lúc nghiệm thu, hai mùa sau thì thiếu ổn định không rõ nguyên nhân. Tính chiều cao cây theo vài năm tới, không theo hiện tại.
Cột rung theo gió khiến tín hiệu thiếu ổn định theo gió. Với góc mở 30 độ, lệch vài độ đã đủ mất tuyến. Cột phải neo giằng chắc chắn.
Cầu nối truyền dữ liệu qua không khí nhưng không truyền điện. Đầu xa vẫn phải có nguồn, và đây là hạng mục hay bị bỏ sót khi khảo sát.
Con số tổng hợp là điều kiện lý tưởng. Thông lượng thực giảm theo cự ly và nhiễu, nên đo thử tuyến rồi mới cam kết với khách.
Thiết bị trên cột cao là mục tiêu của sét. Xung điện lan theo cáp vào phá luôn switch trong nhà. Chống sét hai đầu và phải có tiếp địa.
Nội dung liên quan
Hỏi đáp kỹ thuật
Hai chiếc, mỗi đầu một chiếc — cầu nối luôn đi theo cặp. Với chế độ điểm nối nhiều điểm thì cần một chiếc ở trung tâm cộng một chiếc ở mỗi nhánh, nên bốn vị trí là năm thiết bị. Ngoài thiết bị, mỗi đầu còn cần cột hoặc giá lắp, bộ cấp nguồn, chống sét lan truyền và điểm tiếp địa.
Bắt buộc phải có nguồn ở cả hai đầu. Cầu nối truyền dữ liệu qua không khí nhưng không truyền được điện — đây là hiểu nhầm khá phổ biến. Điểm bù lại là GWN7302 có cổng cấp nguồn PoE ra, nên sau khi cấp nguồn cho chính nó ở đầu xa, anh còn nuôi thêm được một camera hoặc một access point từ cùng nguồn đó.
Mưa rất lớn có làm giảm chất lượng tuyến ở dải 5 GHz, mức độ tăng theo cự ly. Tuyến ngắn vài trăm mét thường ít bị ảnh hưởng rõ rệt, tuyến vài kilômét thì cần tính dự phòng khi thiết kế. Nếu đường truyền đó gánh dữ liệu không được phép gián đoạn, nên giữ một đường dự phòng thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào cầu nối.
Được về mặt chức năng, nhưng hiệu quả khác nhau. Access point ngoài trời thiết kế để phủ sóng cho nhiều thiết bị trong một vùng rộng, nên anten có góc mở lớn và năng lượng tỏa ra nhiều hướng. Thiết bị cầu nối chuyên dụng thì dồn toàn bộ năng lượng vào một chùm hẹp 30 độ để đi xa và ổn định. Với tuyến ngắn dưới vài trăm mét thì chạy chế độ bridge trên access point là chấp nhận được; tuyến dài hơn nên dùng thiết bị chuyên dụng.
Đặt một thiết bị cố định ở đỉnh (hoặc đáy) giếng thang nối về mạng và đầu ghi, một thiết bị trên nóc cabin nối camera IP và màn hình. Giếng thang là ống đứng kín nên hai đầu luôn nhìn thẳng trục, cự ly chỉ bằng chiều cao giếng — quá ngắn so với tầm 5 km của thiết bị. Cách này thay phần dữ liệu của sợi cáp mềm chạy theo cabin, vốn là điểm hay nứt gãy nhất của hệ camera thang máy; cổng PoE ra của GWN7302 nuôi luôn camera trong cabin. Riêng đường gọi khẩn cấp phải giữ theo quy chuẩn an toàn với đường dự phòng độc lập, không phụ thuộc hoàn toàn vào tuyến không dây.
Bằng chiều cao vật cản cao nhất trên tuyến cộng thêm phần thông thoáng cho vùng Fresnel. Ví dụ tuyến 1 km có hàng cây cao 9 mét ở giữa thì cần lắp ở khoảng 11,3 mét trở lên. Dùng công cụ ở đầu trang để tính nhanh theo cự ly và vật cản thực tế. Lưu ý cột phải neo giằng chắc chắn — cột rung theo gió khiến tuyến thiếu ổn định theo gió.
Báo giá dự án
Thiên An Minh dựng mặt cắt địa hình theo tọa độ, tính vùng Fresnel và độ cao cột cần thiết, rồi đo thử tuyến tại hiện trường trước khi chốt phương án — để anh không mua thiết bị về rồi mới biết tuyến không thông.
Thiên An Minh · Nhà phân phối Grandstream tại Việt Nam